Batterij, EV of jacuzzi: wie vangt je zonne-overschot het goedkoopst op?

Deze week kreeg ik een vraag die ik vaker zie, maar zelden zo compleet. De lezer heeft 18 zonnepanelen, een elektrische auto, een airco die de verwarming doet, een infraroodpaneel en een jacuzzi die 2.000 kilowattuur per jaar gebruikt. Hij verbruikt rond de 5.500 kilowattuur en levert er zo’n 2.400 terug. Hij denkt aan twee batterijen van 8 kilowattuur. De ene verkoper zegt dat hij dat nooit terugverdient. De andere zegt: laden als het goedkoop is, verkopen als het duur is.

“Ik weet het ook niet meer”, schreef hij.

Die verwarring snap ik. Iedereen praat over de batterij, terwijl hij in zijn eigen huis al twee apparaten heeft die zonnestroom kunnen opvangen. Zonder extra aankoop. Ik heb het nagerekend.

Waar het om draait

Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Stroom die je teruglevert wordt dan niet meer weggestreept tegen stroom die je ’s avonds afneemt. Je krijgt er een paar cent voor, terwijl je voor afname rond de 28 cent betaalt. Elke kilowattuur die je zelf gebruikt in plaats van teruglevert, is dus ruwweg 23 cent waard.

Het maakt voor die 23 cent niet uit waar de stroom heen gaat. In een batterij, in een auto of in 1.500 liter warm water. De vraag is alleen wat elke optie kost en hoeveel hij van het overschot kan pakken.

Over handelen kan ik kort zijn. In het artikel over laden van het net na 2027 rekende ik uit dat terugverkopen zonder saldering op de prijzen van 2025 maar op 20 tot 30 dagen per jaar winst gaf. Laag inkopen en daarna zelf gebruiken werkt wel, maar hoog verkopen is voor een huishouden een bijzaak.

Elk apart

Ik heb het profiel van mijn eigen slimme meter uit 2025 gebruikt (elk kwartier van het jaar) en de teruglevering opgeschaald naar de 2.400 kilowattuur van de lezer. Daar heb ik een jacuzzi en een auto aan toegevoegd en drie batterijgroottes. Hoe dat precies is gedaan staat onderaan.

Kijk eerst naar de onderste twee regels. Een tweede batterij van 8 kilowattuur pakt 145 kilowattuur extra. Dat is 30 euro per jaar voor een aankoop van ruim 3.000 euro.

Dat komt doordat het overschot niet gelijk over het jaar valt. Van april tot en met augustus is het ruim 300 tot 440 kilowattuur per maand. In december is het 2. Een eerste batterij vult zich op elke zonnige dag. Een tweede alleen op de allerbeste dagen. In de winter staan ze allebei leeg te wachten. Hetzelfde zag ik eerder bij batterijen die te groot worden verkocht: twee keer zo groot kost twee keer zoveel en levert gemiddeld anderhalf keer zoveel op.

De jacuzzi doet het verrassend goed. Hij heeft elke dag warmte nodig en kan die net zo goed om één uur ’s middags krijgen als om tien uur ’s avonds. Het water houdt de warmte vast. In feite is het een batterij die je al hebt, zonder omzettingsverlies. Alleen in de winter, als hij het meest vraagt, is er weinig zon. Daarom komt hij niet verder dan ruim de helft van zijn 2.000 kilowattuur.

Bij de auto hangt alles af van één ding. Staat hij overdag thuis?

Alles samen

In huis werkt het niet als losse keuze. Laad je de auto op de zon en warm je de jacuzzi op de middag op, dan blijft er voor een batterij veel minder over. Ik heb het daarom ook gestapeld doorgerekend: eerst de auto (drie dagen per week thuis), dan de jacuzzi. Wat daarna nog overblijft gaat naar de batterij.

Auto en jacuzzi samen leveren 380 euro per jaar op. Daarvoor hoeft de lezer bijna niets te kopen.

De batterij van 8 kilowattuur die daarna komt, verdient nog 115 euro per jaar. Bij 3.500 euro is dat een terugverdientijd van ruim dertig jaar. De garantie loopt meestal tien jaar.

Met een dynamisch contract kan een batterij er in de winter iets bij verdienen door ’s nachts goedkoop te laden. Op de prijzen van 2025 is dat bij 8 kilowattuur hooguit een paar tientjes per jaar. Het verandert de rangorde niet.

Wat ik de lezer heb geadviseerd

Begin bij de auto. Laadt hij thuis, stel de laadpaal dan in op zonneladen. De meeste laadpalen kunnen dat, soms met een meetkastje in de meterkast. Staat de auto doordeweeks bij het werk, dan levert het minder op, maar nog steeds zonder aankoop.

Dan de jacuzzi. Laat hem opwarmen tussen elf en vier uur en zet hem ’s avonds en ’s nachts op een lagere stand. Veel jacuzzi’s hebben daar zelf een timer voor. Gebruik geen goedkope slimme stekker voor een verwarmingselement van 3 kilowatt. Die zijn daar niet voor gemaakt en worden warm. Laat liever een installateur een relais plaatsen.

De airco en het infraroodpaneel tellen hier niet mee. Die draaien in de winter, als er geen overschot is.

Pas daarna komt de batterij in beeld. Eén, niet twee. Kijk wat er na een paar maanden met zonneladen en een jacuzzi op de timer nog wordt teruggeleverd. Is dat een paar honderd kilowattuur, dan is een kleine batterij van 2 tot 5 kilowattuur al ruim genoeg. Het kan ook zijn dat de uitkomst is: geen batterij.

Wat deze cijfers niet laten zien

Het is één verbruiksprofiel, van mijn eigen meter, met de auto en de jacuzzi erbij gemodelleerd. Wie een jacuzzi heeft die slecht geïsoleerd is, verliest meer warmte als hij hem overdag opwarmt en ’s avonds pas gebruikt. Wie een auto heeft die alleen met drie fasen laadt, heeft een groter overschot nodig voordat het laden begint. Die vangt dus minder op. En de batterijprijzen zijn gemiddelden. Heb je een offerte, reken dan met je eigen bedrag.

De waarde per kilowattuur hangt ook af van wat je leverancier na 2027 voor teruglevering betaalt. Ik reken met 5 cent. Krijg je niets, dan worden alle opties zo’n 20 procent meer waard. De volgorde blijft gelijk.

Wil je het voor je eigen huis weten? Upload op thuisbatterijapp.nl de kwartierdata van je slimme meter. Dan rekenen we met jouw overschot per kwartier in plaats van met een gemiddelde.

Zo is gerekend

Profiel: mijn eigen kwartierdata van 2025 (afname 3.085 kWh, teruglevering 2.194 kWh). De teruglevering is met dezelfde vorm opgeschaald naar 2.400 kWh, de afname van het huishouden zonder auto en jacuzzi naar 3.000 kWh.

Jacuzzi: 2.000 kWh per jaar, meer in de winter dan in de zomer, verwarmingselement van 3 kW. Per dag vangt hij overschot op tot zijn dagbehoefte bereikt is. Extra warmteverlies door eerder opwarmen is niet meegerekend.

Auto: 2.500 kWh per jaar thuis laden, laadpaal op één fase tussen 1,4 en 3,7 kW. Er wordt alleen op de zon geladen als het overschot minstens 1,4 kW is. De auto heeft een buffer van ruwweg 30 kWh, dus hij kan een paar dagen overschot opsparen. Drie dagen thuis betekent woensdag, zaterdag en zondag.

Batterij: 90 procent bruikbaar, rendement 88 procent, laad- en ontlaadvermogen 2,5 kW (5 kWh), 3 kW (8 kWh) en 6 kW (twee keer 8 kWh). Laadt alleen van zonne-overschot en ontlaadt naar de afname van het huis. Geen slijtage of sluipverbruik meegerekend, dus de batterijcijfers zijn eerder te gunstig dan te somber.

Waarde: afname 28,5 cent per kWh inclusief belasting en btw, teruglevering na 2027 5 cent. Direct gebruik levert dus 23,5 cent per kWh op. Bij de batterij telt het rendementsverlies mee.