Thuisbatterij en netcongestie: helpt het werkelijk?

Je leest steeds vaker dat het stroomnet vol zit en dat thuisbatterijen daarbij zouden helpen. Dat klopt gedeeltelijk. Het hangt er sterk vanaf hoe je batterij is ingesteld en waarvoor je hem gebruikt.

Kort antwoord: een thuisbatterij die je middagoverschot opslaat, ontlast het net op het drukste moment. Een batterij die stuurt op de laagste prijs kan het net juist zwaarder belasten.

Waar het probleem vandaan komt

In meer dan 800 postcodegebieden in Nederland is sprake van netcongestie. Het net kan daar op piekmomenten niet alles verwerken wat erop wordt gezet of eraf wordt gehaald.

Bij woonwijken speelt dat vooral op zonnige middagen. Half Nederland levert dan tegelijk terug en de lokale transformator kan het niet aan. Het gevolg merk je soms zelf: je omvormer schakelt uit omdat de spanning op het net te hoog wordt en je zonnepanelen leveren even niets.

Waar een batterij wel helpt

Sla je je middagoverschot op in plaats van het terug te leveren, dan gaat er precies op het drukste moment minder het net op. Dat is echte ontlasting en het is meteen de reden dat je batterij geld oplevert.

Datzelfde geldt ’s avonds. Wat je uit je eigen batterij haalt, hoef je niet van het net te halen tijdens de avondpiek.

Voor jou persoonlijk heeft dit nog een prettig bijeffect: minder uitval van je omvormer door te hoge netspanning. Wie daar last van heeft, merkt dit direct.

Waar een batterij het juist erger maakt

Hier wordt het ongemakkelijk en dit lees je zelden.

Batterijen met een dynamisch contract sturen op de uurprijs. Ze laden allemaal op de goedkoopste uren en ontladen op de duurste uren. Het punt is: die uren zijn voor iedereen hetzelfde.

Als duizenden batterijen in een wijk tegelijk om drie uur ’s nachts vol vermogen gaan laden omdat de stroom dan goedkoop is, ontstaat er een nieuwe piek waar het net vroeger niets deed. Dat is precies het tegenovergestelde van ontlasten.

Netbeheerders wijzen hier al op. Naarmate er meer batterijen bij komen, wordt dit een groter vraagstuk.

Wat dat voor jouw keuze betekent

Je hoeft hier geen ideologische keuze van te maken, maar het is goed om te weten wat je systeem doet.

Stuurt je batterij primair op eigen verbruik? Dan ontlast je het net en verdien je aan het verschil tussen je stroomprijs en je terugleververgoeding. Dit is de meest voorspelbare vorm.

Stuurt je batterij primair op de marktprijs? Dan verdien je waarschijnlijk meer, maar draag je niet bij aan het oplossen van het netprobleem. Mogelijk word je daar in de toekomst voor beprijsd.

De beste systemen doen beide en kiezen per situatie. Vraag bij een offerte hoe de sturing werkt en of je zelf kunt instellen wat voorgaat.

Wat er waarschijnlijk gaat veranderen

Netbeheerders werken aan tarieven die meebewegen met de drukte op het net. De gedachte: je betaalt meer voor stroom op momenten dat het net vol zit en minder als het rustig is.

Komt dat er, dan wordt een batterij die kan sturen op netdrukte meer waard dan een die dat niet kan. Dat is een reden om bij aanschaf te letten op de software en niet alleen op de cellen.

Dit is inmiddels meer dan een proef. Voor de provincies Utrecht en Gelderland, plus delen van Flevoland en oost-Brabant, geldt een regeling waarbij je een vergoeding krijgt als je je zonnepanelen, warmtepomp, elektrische auto en thuisbatterij op afstand laat aansturen door de netbeheerder. Woon je in zo’n gebied, dan verbetert dat de terugverdientijd van je batterij.

Wat je nu al kunt doen, ook zonder batterij

Verbruik verschuiven naar de middag ontlast het net op precies hetzelfde moment als een batterij dat doet. Het kost bovendien niets. Was en vaatwasser overdag, auto laden in de middag in plaats van ’s nachts.

Voor het net maakt het niet uit of je overschot in een batterij verdwijnt of in je wasmachine. Het gaat erom dat het niet het net op gaat.

De nuchtere samenvatting

Een thuisbatterij helpt tegen netcongestie zolang hij is ingesteld op je eigen verbruik. Koop er geen met het idee dat je het net redt, want dat is een prettige bijkomstigheid en geen reden voor een investering van duizenden euro’s.

De reden om er een te nemen blijft je eigen rekensom: hoeveel lever je terug, wat krijg je daarvoor en wat betaal je ’s avonds.

Wil je die rekensom voor jouw situatie zien, dan geeft de gratis check op basis van vier vragen een eerste indicatie. Wij hebben geen commerciële band met leveranciers of installateurs.

Levert die check een positief beeld op, dan rekent het uitgebreide rapport van 19 euro je situatie maand voor maand door, met drie financiële scenario’s, een subsidiecheck en concreet merk- en modeladvies.