Mijn batterijkalender voor het hele jaar: wanneer je de thuisbatterij omzet en wanneer je hem gerust laat staan

Mijn hele batterijstrategie voor het komende jaar past op één kalenderblaadje. Twee standen en één maand waarin je het apparaat beter met rust laat. Ik zette hem op papier na een aflevering van De Groene Nerds met Jeroen Bakker van jeroen.nl, die precies dit advies gaven: zelfverbruik in de zomer, eenzijdig laden van het net in de winter. Dat advies klopt. Alleen vertelt het niet wanneer je het beste omschakelt en wat het per maand oplevert. Dat heb ik ernaast gelegd met mijn eigen cijfers.

Kort antwoord: van maart tot en met september laat je de batterij op zelfverbruik draaien. Hij vult zich met je eigen zonnestroom en voedt je huis in de avond. Van oktober tot en met februari is er te weinig zon om hem te vullen. Dan zet je hem op een tijdschema: laden van het net in de goedkoopste uren, ontladen voor je eigen avond. Dat levert in oktober en januari een paar euro per maand op en in december bijna niets. In die maand mag hij uit.

De twee standen die elke batterij heeft

Vrijwel elke thuisbatterij, van stekkerbatterij tot vast systeem, kent deze twee standen. Ze heten per merk anders, maar het idee is overal hetzelfde.

De eerste stand is zelfverbruik. De batterij kijkt naar je slimme meter. Lever je stroom terug, dan slaat hij die op. Haal je stroom van het net, dan levert hij. Zo verhuist je eigen zonnestroom van de middag naar de avond en de nacht. Je koopt geen stroom in voor de batterij en je verkoopt er geen. Vergelijk het met een regenton: wat er overdag in valt, gebruik je ’s avonds om de tuin te sproeien.

De tweede stand is het tijdschema. Daarbij bepaal jij op welke uren hij laadt en op welke uren hij levert. Een stekkerbatterij laadt dan gewoon uit het stopcontact, dus van het net. Deze stand gebruik je om goedkope uren te benutten op dagen zonder zon. De regenton vul je dan met de tuinslang, op het moment dat water het goedkoopst is.

Daarnaast hebben de meeste batterijen een slimme of dynamische stand die dit zelf regelt. Daar kom ik in een apart artikel op terug. Wie liever zelf aan de knoppen zit, zoals de lezer in Eerst stuurde een bedrijf zijn thuisbatterij aan, nu doet hij het zelf, heeft aan de twee standen hierboven genoeg.

Waarom zelfverbruik na 1 januari zoveel meer waard wordt

Tot eind dit jaar geldt de salderingsregeling. Stroom die je overdag teruglevert, streep je weg tegen stroom die je ’s avonds inkoopt. Het net is dan in feite je batterij.

Vanaf 1 januari 2027 stopt dat. Voor elke kWh die je inkoopt betaal je de kale stroomprijs (de prijs van de stroom zelf, zonder belasting en opslag), daarbovenop de opslag van je leverancier, 11,08 cent energiebelasting en btw over het geheel. Voor elke kWh die je teruglevert krijg je alleen een vergoeding die onder de kale prijs ligt. Het gat tussen die twee is al snel 20 cent of meer. Elke kWh zonnestroom die je zelf opslaat en ’s avonds gebruikt, levert je dus dat hele gat op. Hoe die vergoeding eruitziet, lees je in Terugleververgoeding vanaf 2027.

Daarom is zelfverbruik de basisstand. Je verdient er niet aan door te handelen of te verkopen, maar door minder in te kopen.

Waarom die stand van oktober tot februari stilvalt

Zelfverbruik werkt alleen als er iets op te slaan valt. Ik heb mijn eigen kwartierdata van 2025 ernaast gelegd, 35.040 metingen van de netbeheerder, met een batterij van 5 kWh erop gesimuleerd.

In oktober halveert de opbrengst, in november is er bijna niets meer en in december kost de batterij netto stroom. Dat komt door het sluipverbruik: de elektronica van de batterij trekt dag en nacht een paar watt, ook als er niets te laden is. Van de 92 dagen in november, december en januari waren er bij mij 52 waarop de batterij geen enkele kWh zon te laden had. In januari zet ik die maandcijfers volledig online.

Wat eenzijdig laden in de winter oplevert

De Groene Nerds adviseren voor die maanden eenzijdig laden: overdag of ’s nachts laden op de goedkoopste uren en ’s avonds je eigen huis voeden. Eenzijdig betekent dat je niets terugverkoopt aan het net. Je verschuift ingekochte stroom van een goedkoop uur naar een duur uur, binnen je eigen huis.

Dat is iets anders dan handelen. Bij terugverkopen betaal je energiebelasting over de inkoop en krijg je die niet terug bij de verkoop. Bij eigen gebruik bespaar je diezelfde belasting op de stroom die je anders ’s avonds had gekocht. De belasting valt dan tegen elkaar weg. Waarom dat zo’n verschil maakt, staat in Reality check: na 2027 loont terugverkopen bijna nooit meer.

Wat overblijft is het verschil tussen het goedkope en het dure uur. Daar gaan twee kosten vanaf. Bij laden en ontladen gaat ongeveer 8 procent van de stroom verloren. En elke ronde slijt de batterij een beetje: bij een batterij van 380 euro per kWh die 6.000 rondes meegaat is dat 6,7 cent per kWh. Bij elkaar moet het verschil tussen goedkoop en duur ruim 7 cent zijn voordat een ronde iets oplevert. Daaronder verhuis je stroom met verlies.

Ik meet dat verschil elke twee weken op de Nederlandse dagprijzen, de prijzen die de stroombeurs een dag vooruit vaststelt en die je in een dynamisch contract betaalt. Ik neem de duurste drie uur van de dag tegen de goedkoopste drie uur, inclusief btw. Voor de wintermaanden van 2025 zag dat er zo uit.

Over de hele winter is dat zo’n 15 tot 20 euro. Geen reden om een batterij te kopen, maar wel een reden om een batterij die er toch al staat niet stil te laten staan. In 2026 zijn de prijsverschillen tot nu toe groter dan in 2025, zie Stroom twee keer zo duur?. Dan wordt het iets meer. Het patroon blijft hetzelfde: breed in het voorjaar, smal in december.

Eén voorwaarde: dit werkt alleen met een dynamisch contract, waarbij de prijs per uur of per kwartier verandert. Met een vast tarief is er geen goedkoop uur om in te laden.

De kalender

Zo ziet mijn jaar eruit.

Twee praktische punten bij het tijdschema.

Laad niet meer dan je ’s avonds gebruikt. Een huishouden zonder warmtepomp verbruikt tussen 17 en 22 uur meestal 2 tot 3 kWh. Een batterij van 5 kWh hoeft dan maar half vol. Alles wat je te veel laadt, blijft zitten of gaat met verlies terug het net op.

Kies de laaduren per dag, niet per seizoen. In de winter zijn de goedkope uren vaak ’s nachts, als het waait. Op zonnige winterdagen schuiven ze naar het middaguur. De app van je energieleverancier laat de prijzen voor morgen in de loop van de middag zien.

Mag een batterij een maand uit?

Ja. Bijna alle thuisbatterijen van nu hebben cellen van lithium-ijzerfosfaat, een celtype dat weinig last heeft van stilstaan. Fabrikanten adviseren meestal om een batterij die lang stilstaat op ongeveer de helft te laden en droog en vorstvrij te bewaren. Veel stekkerbatterijen hebben een ingebouwde verwarming. In een onverwarmde schuur halen ze bij vorst stroom van het net om zichzelf warm te houden. Check in je app wat jouw batterij doet voordat de kou komt.

Wat je bespaart door hem uit te zetten is klein: het sluipverbruik van ongeveer 10 watt komt neer op 7 kWh per maand, zo’n 2 euro. Bij een plug-in batterij kan dat meer zijn, zie De verborgen kostenpost bij een plug-in batterij. Maar 2 euro besparen is beter dan 2 euro verliezen aan een apparaat dat niets doet.

Wat er vanaf 2029 bijkomt

De netbeheerders willen vanaf 2029 een nettarief invoeren dat afhangt van het uur waarop je stroom gebruikt. Het avonduur wordt dan duurder, de nacht goedkoper. Dat maakt het winterschema hierboven aantrekkelijker, want het verschil tussen goedkoop en duur wordt dan groter. Hoe die tijdblokken eruitzien, lees je in Het nettarief krijgt spitsuren.

Checklist voor de omschakeling in oktober

1. Staat je batterij op zelfverbruik? Laat dat zo tot de eerste week dat hij overdag niet meer vol komt.
2. Heb je een dynamisch contract? Zonder dat heeft het tijdschema geen zin.
3. Weet je hoeveel je ’s avonds verbruikt? Kijk in de app van je slimme meter naar een gewone avond. Laad niet meer dan dat.
4. Staat de batterij zo ingesteld dat hij niet teruglevert aan het net? Bij de meeste merken heet dat nul op de meter of alleen eigen gebruik.
5. Zet een herinnering voor eind februari om terug te schakelen.

Mijn conclusie

De Groene Nerds hebben gelijk: zelfverbruik is de basis en eenzijdig laden is het winterprogramma. Wat ik eraan toevoeg is de maat. In oktober en januari levert dat winterprogramma een paar euro per maand op. In december vrijwel niets. Wie het geen moeite vindt om twee keer per jaar een stand om te zetten en in de winter af en toe naar de prijzen te kijken, haalt alles uit zijn batterij wat erin zit. Wie dat wel moeite vindt, laat de slimme stand het doen en accepteert dat die het iets minder goed doet dan jijzelf.

Twijfel je of een batterij bij jouw huis past? Doe de gratis check van vier vragen. Wij verkopen geen batterijen en krijgen geen provisie.

Bronnen: De Groene Nerds, Thuisbatterij na salderen: welke strategie levert het meest op? (podcast met Jeroen Bakker van jeroen.nl, 2 oktober 2026), energy-charts.info (day-ahead prijzen Nederland, Fraunhofer ISE), eigen tweewekelijkse prijspeiling en eigen kwartierdata 2025 (35.040 metingen van de netbeheerder), Belastingplan 2027 (energiebelasting elektriciteit eerste schijf).